Dây thun trong ngành may giữ chặt và co giãn ở đúng vị trí cần ôm sát: cạp quần, bo tay áo, khẩu trang, viền túi, viền đồ lót và nhiều chi tiết khác. Mỗi vị trí lại cần một kiểu dệt khác nhau, không phải cứ thun là dùng được hết. Chọn sai loại, nhẹ thì cạp quần nhăn nhúm sau vài lần giặt, nặng thì cả lô hàng bị khách trả vì form không đứng. Bài này giúp bạn biết dây thun nên đứng ở đâu trong sản phẩm may, và cách chọn đúng loại cho từng vị trí trước khi đặt số lượng lớn.
Dây thun dùng ở đâu trong sản phẩm may?
Nhìn nhanh bảng dưới đây trước khi đọc chi tiết, vì phần lớn quyết định chọn thun nằm ở đúng một câu hỏi: vị trí này cần giữ form hay cần mềm ôm sát?
| Vị trí may | Loại thun nên dùng | Vì sao |
|---|---|---|
| Cạp quần bản lớn (quần jogger, quần thể thao, quần ngủ, quần short) | Dệt thoi | Dày dặn, giữ form, không cuộn mép |
| Cạp quần bản nhỏ, quần lót, đồ bộ mặc nhà | Dệt kim | Mềm, ôm sát, giá mềm hơn |
| Bo tay áo, gấu áo thun, cổ tay áo khoác | Dệt kim hoặc thun chỉ bản nhỏ | Co giãn linh hoạt theo cử động tay |
| Khẩu trang vải, dây đeo sát da, dây buộc tóc | Thun tròn hoặc dệt kim mềm | Không hằn da khi đeo lâu |
| Đồ thể thao, đồ bơi, đồ lót có form ôm | Dệt kim co giãn nhiều chiều | Đàn hồi tốt theo vận động mạnh |
| Viền túi phụ trên balo, túi vải | Thun bản dẹt | Giữ được đồ bên trong mà không cần khóa |
Dây thun dùng để làm gì trong từng loại sản phẩm may?
Đúng loại thun đứng đúng vị trí là chuyện của cả dây chuyền, không chỉ chuyện thẩm mỹ. Cạp quần chọn sai độ dày, thợ ráp cạp phải chỉnh máy lại. Bo tay chọn sai độ co giãn, form áo khi ủi và khi mặc lệch nhau. Dưới đây là cách dùng phổ biến theo từng nhóm sản phẩm.
- Quần áo thường ngày và đồ bộ: thun cạp quần giữ dáng đứng cho quần jogger, quần thể thao; thun bo tay và gấu áo giữ áo ôm gọn ở cổ tay, cổ áo, gấu áo thun.
- Đồ lót và đồ ngủ: cần thun mềm, ít hằn da, co giãn nhẹ nhàng vì tiếp xúc da liên tục và giặt nhiều lần hơn quần áo ngoài.
- Khẩu trang vải và phụ kiện đeo mặt: dùng thun bản nhỏ, mềm, độ đàn hồi ổn định để đeo cả ngày không bị đau tai.
- Đồ thể thao, đồ bơi: cần thun co giãn nhiều chiều, hồi phục nhanh sau khi kéo giãn mạnh, chịu được mồ hôi và giặt thường xuyên.
- Balo, túi vải: thun bản dẹt làm viền túi phụ, giữ đồ bên trong mà không cần thêm khóa kéo hay nút bấm.
Nhưng cùng gọi là dây thun, không phải loại nào cũng dùng được cho mọi vị trí trên.
Thun dệt kim và dệt thoi: chọn theo vị trí nào?
Nghe đến đây bạn có thể nghĩ ngay: cứ lên dệt thoi cho chắc ăn, khỏi phải phân vân? Không. Cạp quần bản nhỏ, quần lót, đồ mặc nhà vẫn hợp dệt kim hơn: vừa mềm, vừa nhẹ giá thành. Chỉ những vị trí bản lớn và cần đứng dáng như cạp quần jogger, quần thể thao mới nên lên dệt thoi.
Hình dung cho dễ nhớ: dệt kim mềm mại như một chiếc áo thun, co giãn thoải mái theo mọi hướng kéo. Dệt thoi chắc tay hơn, giống một dải vải kaki dệt trên khung, giữ được hình dạng dù kéo đi kéo lại nhiều lần. Cùng là dây thun nhưng hai kiểu dệt phục vụ hai mục đích khác nhau, không thay nhau được.
Biết là chọn thun mềm, giá rẻ cho cạp quần nghe hợp lý vì tiết kiệm được một khoản. Với quần lót, đồ mặc nhà bản nhỏ thì đúng. Với cạp quần jogger bản lớn thì đừng, vì thun mềm không đủ giữ form, cạp cuộn mép chỉ sau vài lần giặt là thấy ngay.
Ca chúng tôi hay gặp là xưởng may đồ bộ mặc nhà lên cạp quần jogger bản lớn bằng thun dệt kim mỏng, nghĩ mềm sẽ mặc thoải mái hơn. Vài lần giặt sau, cạp bắt đầu cuộn mép, quần cứ tụt xuống khi mặc, khách phản hồi ngay lô kế tiếp. Đổi qua thun dệt thoi cùng bản, cạp đứng dáng trở lại. Nếu là chúng tôi, chúng tôi chọn dệt thoi ngay từ đầu cho cạp quần bản lớn cần đứng dáng, đỡ phải may lại cả lô về sau.
Khẩu trang vải lại là chuyện ngược lại. Một xưởng từng chọn thun tròn cứng cho khẩu trang để hạ giá thành, người đeo cả buổi bị hằn sâu sau tai, một phần đơn hàng bị trả lại vì khách kêu đau. Đổi sang thun dệt kim mềm, vấn đề hết ngay. Vị trí sát da nên ưu tiên độ mềm trước, không phải giá rẻ nhất.
Chọn đúng loại theo vị trí là bước đầu, nhưng nhiều lô hàng vẫn hỏng vì cách đặt và cách kiểm hàng sau đó.
Lỗi thường gặp khi chọn và đặt dây thun
Phần lớn lỗi không nằm ở chất lượng thun, mà ở cách chọn và cách đặt hàng. Mấy lỗi dưới đây lặp lại nhiều nhất ở các xưởng nhỏ.
- Chọn thun theo giá thay vì theo vị trí may: thun rẻ nhất chưa chắc sai, nhưng phải đúng chỗ cần mềm hay chỗ cần giữ form thì mới rẻ mà vẫn ổn.
- Không thử co giãn trước khi may đại trà: kéo thử vài lần rồi để thun nghỉ, xem còn hồi gần về chiều dài ban đầu không, trước khi cắt hàng loạt.
- Đặt lại lô sau chỉ theo trí nhớ, không giữ mẫu: mô tả bằng miệng dễ lệch hơn bạn nghĩ, nhất là khi đặt cách nhau vài tháng.
- Bỏ qua bước kiểm cuộn khi nhận hàng: đo thử bản rộng và kéo thử ngay khi nhận, phát hiện sớm còn kịp đổi trước khi đưa vào chuyền.
Kiểm cuộn thun mới về ngay hay để dồn cuối tuần rảnh mới kiểm? Kiểm ngay, vì phát hiện sớm một cuộn lệch bản còn kịp đổi; để dồn thì hàng đã cắt hết, biết cũng không đổi được nữa.
Một xưởng balo từng đặt thêm thun viền túi đợt hai chỉ nhắn "màu và loại như lần trước" mà không giữ lại đoạn mẫu cuộn cũ để đối chiếu. Lô mới về co giãn yếu hơn một chút, may lên form túi hơi khác lô đầu, phải kiểm lại từng cuộn trước khi đưa vào chuyền, mất thêm nửa buổi. Giữ một đoạn mẫu theo mã sản phẩm ngay từ lô đầu tiên là cách rẻ nhất để tránh việc này.
Tránh được mấy lỗi trên, bước tiếp theo là gửi đúng thông tin để nhận báo giá và chốt mẫu chuẩn ngay từ đầu.
Đặt dây thun đúng quy cách: cần gửi gì để nhận báo giá sỉ nhanh?
Bạn đang cầm sẵn quy cách hay chỉ mới hình dung trong đầu? Cả hai đều đặt được, chỉ khác ở tốc độ báo giá. Gửi càng đủ thông tin, Phụ Liệu May PHT càng chốt nhanh loại thun và giá sỉ phù hợp.
- Vị trí sử dụng: cạp quần, bo tay, khẩu trang, viền túi... để tư vấn đúng kiểu dệt.
- Bản rộng và màu: theo mẫu đang dùng hoặc theo yêu cầu thiết kế mới.
- Số lượng dự kiến: theo cuộn, mét hay kg tuỳ cách bạn quen tính.
- Ảnh hoặc mẫu thun đang dùng: nhìn mẫu thật giúp xác định đúng dệt kim hay dệt thoi nhanh hơn mô tả bằng lời.
- Thời hạn cần hàng: để kiểm tồn kho và xếp lịch giao kịp tiến độ chuyền.
Với đơn số lượng lớn, nên chốt một mẫu đối chiếu trước khi sản xuất đại trà. Màu giữa các lô nhuộm luôn có dung sai nhất định, kể cả khi cùng một mã; lưu mẫu chuẩn là cách kiểm soát thực tế nhất, không phải hứa suông đồng màu tuyệt đối. Độ co giãn sau cùng còn tuỳ cách xưởng bạn may và ráp cạp, chúng tôi không đoán chính xác được nếu chưa cầm mẫu thật trên tay.
