Dây thun cao su (lõi cao su tự nhiên, còn gọi latex) siết mạnh, nảy tốt và rẻ hơn; dây thun spandex nhẹ, mềm, co giãn cao, phục hồi nhanh và giữ form ổn định hơn sau nhiều lần giặt. Hai loại hợp những vị trí khác nhau: cao su hợp hàng phổ thông cần tối ưu giá và cần lực ôm chắc, spandex hợp quần jogger, đồ thể thao, đồ lót phải kéo giãn và giặt liên tục. Chọn sai thì mất tiền theo hai kiểu: trả thêm cho spandex ở chỗ cao su đã đủ, hoặc tiết kiệm bằng cao su cho hàng giặt máy nhiều rồi nhận lại cạp giòn, mất đàn hồi. Dưới đây là khác biệt khi cầm, khi may, khi giặt, bảng chọn lõi theo vị trí và cách hỏi để biết cuộn thun đang dùng lõi gì.
Dây thun cao su và spandex khác nhau ở những điểm nào?
Hai loại khác nhau ở phần lõi, tức sợi đàn hồi nằm bên trong; lớp sợi polyester hay cotton bọc ngoài có thể giống hệt nhau. Vì vậy hai cuộn thun cùng bản, cùng màu, cùng kiểu dệt vẫn có thể cho cạp quần chạy rất khác sau vài tháng. Bảng dưới gom các tiêu chí người đặt hàng hay cân nhắc.
| Tiêu chí | Lõi cao su (latex) | Lõi spandex (elastane, Lycra) |
|---|---|---|
| Cảm giác cầm | Nảy, lực siết mạnh | Nhẹ, mềm |
| Co giãn và phục hồi | Độ nảy tốt khi còn mới | Co giãn cao, hồi nhanh sau khi kéo căng |
| Sau nhiều lần giặt máy | Lão hoá khá nhanh, dễ giòn, nứt, giảm đàn hồi | Ít giãn mỏi, giữ form ổn định hơn |
| Gặp nhiệt cao | Xuống cấp nhanh hơn, cần thử trên chiếc mẫu | Xuống cấp nhanh hơn, cần thử trên chiếc mẫu |
| Chi phí | Thấp | Cao hơn |
| Hay dùng cho | Thun phổ thông, hàng cần tối ưu giá | Quần jogger, đồ thể thao, đồ lót |
Vậy spandex có luôn tốt hơn cao su không? Không. Phần lớn chuyện hỏng cạp đến từ việc chọn sai loại cho vị trí chứ không đến từ bản thân loại lõi. Ngoài hai lõi này còn có thun màng TPU; muốn đặt cả ba cạnh nhau cùng các loại sợi bọc ngoài thì nhìn từ vật liệu dây thun may mặc.
Dây thun cao su và spandex khác nhau ra sao khi cầm và khi may?
Cầm hai đoạn cùng bản trên tay, lõi cao su thường cho cảm giác nảy và kéo nặng tay hơn, lõi spandex nhẹ và mềm hơn. Đó là gợi ý, chưa phải phép thử. Tỉ lệ sợi thun và kiểu dệt cũng đổi độ co giãn và độ hồi, nên một cuộn lõi spandex vẫn có thể cứng tay hơn một cuộn lõi cao su khác kiểu dệt.
Lên chuyền, khác biệt lộ ra ở lực ôm. Cùng một chiều dài cắt, cạp lõi cao su thường siết mạnh hơn, nên đổi lõi giữa chừng mà giữ nguyên chiều dài cắt thun cũ thì cạp có thể ôm khác hẳn chiếc mẫu đã duyệt. Phúc Hưng Thịnh khuyên coi đổi lõi như đổi sang một phụ liệu mới: may lại chiếc mẫu, đo lại cạp, rồi mới chạy lô.
Khâu hoàn tất cũng cần để ý. Cả hai loại lõi đều xuống cấp nhanh hơn khi gặp nhiệt cao, nên nếu sản phẩm có ủi, ép keo hay ép logo gần cạp, hãy cho chiếc mẫu đi qua đúng bàn ủi, máy ép của chuyền rồi kéo thử, đừng dựa vào lời khen chung chung về độ chịu nhiệt của loại nào. Nhiệt máy mỗi chuyền một khác, nhìn từ xa không ai đoán thay bạn được.
Qua nhiều lần giặt, dây chun cao su hay spandex giữ form hơn?
Qua nhiều lần giặt, dây thun lõi spandex giữ form ổn định hơn lõi cao su, vì spandex phục hồi nhanh sau mỗi lần kéo căng và ít giãn mỏi. Đây cũng là chỗ nỗi lo thật của người đặt thun nằm: không phải ngày nhận hàng mà mấy tháng sau, khi khách nhắn ảnh cạp quần lỏng lẻo kèm câu hỏi đổi trả. Lõi cao su lão hoá khá nhanh; sau nhiều lần giặt máy và gặp nhiệt cao, sợi dễ giòn, nứt và giảm đàn hồi, cạp mất dần lực ôm dù lớp vỏ bên ngoài vẫn còn đẹp.
Lõi cao su giống sợi chun buộc túi trong bếp: mới thì bật mạnh, để lâu ngày thì giòn, bẻ nhẹ là nứt. Lõi spandex cũng lão hoá, chỉ chậm hơn: thun nào cũng xuống dần theo thời gian, nhiệt và giặt. Còn tuổi thọ dây thun may mặc thực tế dài hay ngắn thì phụ thuộc thêm cách người mặc giặt, phơi, ủi thành phẩm, không riêng chuyện lõi.
Nên chọn thun lõi cao su hay lõi spandex cho từng vị trí?
Nguyên tắc gói trong một câu: vị trí bị kéo giãn liên tục và giặt máy dày thì nghiêng về spandex, vị trí cần lực siết mạnh trên hàng phổ thông tối ưu giá thì cao su làm tốt. Bảng dưới áp nguyên tắc đó vào các nhóm sản phẩm hay gặp ở xưởng.
| Vị trí, nhóm sản phẩm | Nên nghiêng về | Vì sao |
|---|---|---|
| Cạp quần jogger, quần thể thao | Spandex | Co giãn cao, hồi nhanh khi vận động, giữ form qua nhiều lần giặt |
| Đồ tập, đồ thể thao bó sát | Spandex | Nhẹ, mềm, ít giãn mỏi khi bị kéo giãn liên tục |
| Đồ lót | Spandex | Nhẹ, mềm, giữ form khi giặt thường xuyên |
| Hàng phổ thông bán theo giá | Cao su | Chi phí thấp, lực siết đủ cho nhu cầu mặc thông thường |
| Vị trí cần ôm chắc, ít giặt máy | Cao su | Lực siết mạnh và độ nảy tốt là đúng thứ vị trí này cần |
| Cạp thun dệt chữ, logo | Cả hai, tuỳ nhóm hàng | Lõi spandex cho hàng giặt nhiều, lõi cao su khi cần lực siết tốt và giá tối ưu |
| Sản phẩm có ủi, ép nhiệt gần thun | Thử cả hai trên chiếc mẫu | Cả hai loại lõi đều xuống cấp nhanh hơn khi gặp nhiệt cao |
Với đồ tập, chọn lõi mới là một nửa quyết định. Nửa kia là chọn kiểu thun và bản cho chân ngực áo bra, cạp legging, và phần đó đi theo cách chọn dây thun cho đồ thể thao.
Khi nào trả thêm tiền cho dây thun spandex là đáng?
Trả thêm cho dây thun spandex là đáng khi sản phẩm bị kéo giãn liên tục và giặt máy dày, khi giá bán đủ cao để người mua kỳ vọng cạp giữ form lâu, hoặc khi thương hiệu của bạn sống nhờ đánh giá sau vài tháng sử dụng. Ở những đơn đó, phần tiền tiết kiệm nhờ lõi cao su dễ không bù nổi tiền đổi trả và uy tín mất đi khi cạp giòn, lỏng. Ngược lại, ở hàng phổ thông bán theo giá, trả thêm cho spandex là đội giá vô ích, vì khách mua hàng giá mềm hiếm khi trả thêm cho một khác biệt họ không cảm thấy.
Biết là bạn muốn chốt một loại lõi cho mọi mã để kho gọn, đặt hàng nhanh. Nếu xưởng chỉ chạy hàng phổ thông và khách không đòi cạp giữ form lâu qua giặt máy, dùng lõi cao su cho các mã là hợp lý. Xưởng chạy cả quần mặc nhà lẫn đồ tập thì đừng gộp, vì cạp cao su trên đồ tập dễ lỏng, giòn sớm và bị khách chê trước. Phụ Liệu May PHT khuyên tách hai lõi theo nhóm hàng và ghi rõ tên lõi ngay trên mã đặt hàng.
Đổi lõi cũng không nhất thiết phải đổi mã. Dây thun dệt chữ jacquard của PHT, loại dệt chữ, logo chìm ngay trong bản, nhận cả lõi spandex lẫn lõi cao su tự nhiên. Với mã như vậy, cách chắc nhất là xin báo giá cả hai lõi cùng quy cách và số lượng, rồi đặt phần chênh lệch cạnh rủi ro đổi trả của đơn. Chênh bao nhiêu thì tuỳ bản, mã và số lượng, nên một con số chung chỉ làm bạn tính sai.
Làm sao biết cuộn dây thun đang dùng lõi cao su hay spandex?
Cách chắc nhất để biết cuộn dây thun đang dùng lõi cao su hay spandex là hỏi thẳng nhà cung cấp và giữ câu trả lời trên giấy, vì lõi nằm bên trong lớp sợi bọc nên nhìn và sờ không đoán chắc được. Nếu bạn chỉ đặt thun theo bản, màu và giá mà chưa từng hỏi lõi, lô sau có thể về đúng bản đúng màu nhưng khác lõi, và cạp chạy khác chiếc mẫu đã duyệt. Những việc nên làm:
- Hỏi thẳng lõi gì: "mã này lõi cao su hay lõi spandex?". Nhà cung cấp làm thật trả lời được ngay, không vòng vo.
- Xin ghi tên lõi lên báo giá và đơn: lõi đi cùng mã, bản rộng, màu, để lần đặt lại không bị đổi lõi mà bạn không biết.
- Xin đoạn mẫu đúng lõi sẽ giao: may chiếc mẫu, kéo thử và giặt thử cạnh mẫu cũ trước khi chạy lô.
- Đọc tên sản phẩm: có mã ghi lõi ngay trong tên, như dây thun cao su cho đồ bơi.
Giữ lại một đoạn mẫu chuẩn của từng lõi kèm mã ở kho là cách rẻ nhất để lô hai không lệch lô đầu.
Đang phân vân giữa thun lõi cao su và lõi spandex cho một đơn cụ thể? Nhắn Zalo 0972.245.746 hoặc gửi form báo giá với sản phẩm đầu ra và vị trí may thun, bản rộng, màu, số lượng dự kiến, ảnh cuộn thun hoặc chiếc mẫu đang dùng, địa chỉ nhận hàng và ngày cần hàng. Phụ Liệu May PHT sản xuất dây thun trực tiếp tại nhà máy, giá sỉ tận xưởng, chiết khấu theo số lượng, nên với mã có hai lõi bạn hỏi giá cả hai trong cùng một lần nhắn.
Các mã sẵn kho, giao toàn quốc nằm trong danh mục dây thun may mặc; thấy mã nào ưng, gửi kèm tên mã khi nhắn Zalo để PHT báo luôn mã đó đang dùng lõi gì.
