Chọn dây thun theo độ co giãn là chọn đúng hai thứ cùng lúc: dây giãn được bao nhiêu và giãn xong có bật lại đúng dáng ban đầu hay không, cho đúng vị trí may trên sản phẩm. Không phải cứ thun giãn thật nhiều là tốt - cạp quần bản lớn cần giữ chặt hơn là giãn xa, còn khẩu trang thì ngược lại. Chọn sai độ co giãn thường không lộ ngay lúc nhận hàng, mà lộ sau vài lần mặc và giặt: cạp quần chùng xuống, dây khẩu trang hằn tai, quai túi giãn dài không đều. Bài này giúp bạn tra nhanh mức co giãn hợp với từng vị trí may và tránh vài lỗi đặt hàng hay gặp nhất.
Dây thun co giãn bao nhiêu thì hợp vị trí may nào?
Nhìn bảng dưới trước khi đọc chi tiết, vì phần lớn quyết định của bạn nằm ở đây.
| Vị trí may | Mức co giãn cần | Độ hồi phục / lực giữ | Kiểu dệt nên chọn |
|---|---|---|---|
| Cạp quần âu, kaki, denim, chân váy đứng dáng | Co giãn vừa phải, không cần giãn xa | Lực giữ mạnh, giữ nguyên bản khi kéo, không lật mép | Dệt thoi, bản rộng lớn |
| Quần legging, quần tập gym, đồ vận động nhiều khớp | Co giãn nhiều, linh hoạt theo chuyển động | Đàn hồi tốt, vẫn giữ form sau nhiều lần co duỗi | Dệt kim bản lớn |
| Viền cạp, viền đùi đồ lót, nội y định hình | Co giãn nhiều, mềm, ôm sát | Lực nén rất êm, không hằn da | Dệt kim mềm |
| Quai đeo khẩu trang, dây rút nhỏ sát da | Co giãn nhiều để ôm nhẹ quanh tai | Lực nén cực nhỏ, không cấn | Dệt kim mềm, bản nhỏ |
| Bo tay áo, bo gấu áo khoác, cổ tay, cổ chân | Co giãn vừa đến nhiều để đưa tay hoặc chân qua dễ | Hồi phục tốt để ôm lại ngay sau khi giãn | Dệt kim mềm |
| Quai balo, túi xách, đai chịu lực nặng | Co giãn ít, cần chắc chắn | Lực giữ rất cao, không giãn dão theo thời gian | Dệt thoi, bản rộng |
Thun co giãn nhiều nhưng hồi phục kém có phải chọn sai?
Vậy thun giãn thật nhiều lúc nào cũng an toàn? Không. Giãn nhiều chỉ là một nửa câu chuyện, nửa còn lại là dây có bật lại đúng chiều dài ban đầu sau khi giãn hay không, gọi nôm na là độ hồi phục. Dệt kim mềm, đàn hồi thoải mái nhưng lực giữ yếu hơn; dệt thoi giãn ít hơn hẳn nhưng gần như không đổi bản và giữ lực rất chắc. Dễ hình dung như lò xo mềm và lò xo cứng: lò xo mềm kéo xa hơn nhưng bật lại yếu hơn, lò xo cứng kéo ngắn hơn nhưng bật lại chắc chắn. Đoán độ co giãn chỉ bằng cách bóp thử qua loa cũng chẳng khác đoán trời sắp mưa bằng mắt thường, thỉnh thoảng trúng, phần lớn phải làm lại.
Biết là nhìn thấy thun càng giãn xa càng thấy đàn hồi tốt, nên nhiều xưởng nghiêng về chọn thun giãn nhiều nhất có thể. Với khẩu trang hay đồ lót thì đúng hướng. Với cạp quần kaki bản lớn thì đừng, vì giãn xa mà lực giữ yếu là cạp tụt ngay giữa buổi mặc. Thun giãn được bao nhiêu phụ thuộc cấu tạo sợi bên trong, đúng như nguyên lý co giãn của dây thun đã giải thích; bài này chỉ tập trung vào việc chọn đúng ứng dụng cho từng vị trí may.
Dây thun cần mức co giãn khác nhau thế nào theo từng vị trí may?
Cạp quần âu, kaki hay denim là vị trí đòi hỏi lực giữ cao nhất trong nhóm dây thun. Vải dày và nặng sẽ kéo cạp tụt xuống nếu thun giãn quá dễ, nên dệt thoi bản rộng, thường quanh 45-50mm cho cạp bản lớn, mới giữ được form suốt buổi mặc. Nếu xưởng bạn may quần jogger hay legging thay vì quần âu, câu trả lời đổi hẳn: khớp háng cần cử động nhiều nên dệt kim bản lớn hợp hơn, miễn thun vẫn đủ lực nén để không tụt khi cúi gập.
Đồ lót định hình và viền cạp quần lót thì ngược hẳn với cạp quần âu: co giãn phải nhiều và lực nén phải cực nhẹ, vì đây là vị trí sát da nhạy cảm nhất trên cơ thể. Khẩu trang vải đi theo hướng tương tự nhưng còn khắt khe hơn, vì quai đeo qua tai chỉ cần lực nén rất nhỏ, nặng tay một chút là hằn đỏ sau vài giờ đeo liên tục. Nếu là chúng tôi, chúng tôi sẽ không tiếc một cuộn mẫu để xưởng thử đeo thật trước khi chốt số lượng lớn cho dòng khẩu trang, vì cảm giác trên tai mỗi người mỗi khác.
Bo tay áo khoác, bo gấu quần jogger hay cổ chân thì cần một mức co giãn trung bình: đủ giãn để đưa tay hoặc chân qua nhanh, nhưng phải hồi phục đủ nhanh để ôm lại ngay sau đó, không để hờ hững như đang tuột. Vậy có cần lên hẳn dệt thoi cho các vị trí này để chắc ăn? Không. Dệt thoi giữ lực tốt nhưng không đủ mềm để co vào ôm khít cổ tay, cổ chân; dùng sai chỗ này thì tay khó luồn qua và bo áo trông cứng đơ.
Còn một loại ít gặp hơn là dây thun dệt bện, sợi xoắn quanh lõi cao su nên bản dây co hẹp mạnh khi kéo. Kim máy may đâm xuyên qua là cắt đứt tao sợi ngay tại đường may, mất lực đàn hồi tại chỗ đó. Vì vậy dây thun dệt bện chỉ hợp để luồn tự do trong ống vải kín như dây rút mũ, không dùng để may cạp hay bo tay. Mức giãn "vừa đủ" ở từng vị trí còn phụ thuộc máy may và tay nghề thợ của mỗi xưởng, nên con số chính xác chúng tôi không đoán được nếu chưa cầm mẫu vải và mẫu thun thật trên tay.
Lỗi hay gặp khi chọn dây thun theo độ co giãn để đặt hàng
Phần lớn lỗi không nằm ở chất lượng thun, mà ở chỗ chọn nhầm mức co giãn cho vị trí may. Vài lỗi sau lặp lại nhiều nhất khi xưởng bạn chọn thun qua điện thoại mà chưa xem mẫu:
- Chọn theo cảm giác kéo tay là được: chỉ kéo thử một lần rồi thả tay xem thun bật lại thế nào là chưa đủ; nên kéo giữ vài giây rồi mới thả để thấy rõ độ hồi phục thật.
- Dùng thun dệt kim mềm cho cạp quần bản lớn để tiết kiệm: mềm quá thì vải nặng kéo cạp tụt dần, mép cạp còn cuộn tròn sau vài lần giặt.
- Dùng thun dệt thoi lực giữ cao cho vị trí cần ôm sát: cứng quá ở khẩu trang hay đồ lót gây hằn da, người mặc khó chịu ngay lần đầu.
- Đặt hàng chỉ ghi chung chung "thun co giãn tốt": không nói rõ vị trí may và mức giãn cần, nhà cung cấp phải đoán, và đoán sai thì cả lô phải đổi.
- Không thử lại sau khi giặt mẫu vài lần: lực nén của thun giảm dần theo nhiệt và số lần giặt, đó chính là chuyện tuổi thọ dây thun mà mẫu ban đầu ôm vừa vặn chưa chắc còn đúng sau vài tháng dùng thật.
Cách chắc ăn nhất vẫn là gửi mẫu vải hoặc mẫu thun đang dùng qua Zalo 0972.245.746 kèm vị trí may và số lượng dự kiến, để được tư vấn đúng kiểu dệt trước khi lên đơn lớn. Phụ Liệu May PHT sản xuất trực tiếp dây thun may mặc tại nhà máy Khánh Hòa nên bản rộng nào, kiểu dệt nào cũng có người trả lời ngay.
Nếu xưởng bạn đang cần gấp cho đơn đang chạy, cứ nhắn số lượng và thời hạn cần hàng trước, PHT kiểm tra tồn kho và báo lại trong ngày.
